Rolnictwo ekologiczne dla prośrodowiskowego i gospodarczego rozwoju Karpat

Jedną z barier rozwoju rolnictwa ekologicznego na obszarze Karpat jest niedostateczna ilość danych dotyczących korzyści finansowych dla właściciela gospodarstwa rolnego wynikających z przestawienia produkcji z systemu konwencjonalnego na ekologiczny, a także wyników badań dotyczących korzystnego oddziaływania rolnictwa ekologicznego na środowisko. Stało się to asumptem dla podjęcia badań w tym zakresie.

Według szacunków Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, na obszarze Karpat polskich funkcjonuje blisko 2500 gospodarstw ekologicznych posiadających atest lub będących w okresie przestawiania, głównie w województwach małopolskim i podkarpackim, w których łączna liczba takich gospodarstw przekracza 3600. W ramach PROW 2004-2006 i 2007-2013 średnia płatność dla gospodarstwa ekologicznego wynosiła odpowiednio 5000 i 7900 zł. Różne dopłaty do 1 ha UR w gospodarstwach ekologicznych stanowiły średnio 87% dochodu, podczas gdy dla wszystkich gospodarstw stanowiły 59%. W przypadku województw małopolskiego i podkarpackiego dopłaty mieściły się poniżej średniej krajowej i w latach 2007-2013 wynosiły odpowiednio 6100 i 5500 zł. Ocenia się, że na tym terenie istnieje potencjalna możliwość zwiększenia o dalsze 2500 liczby gospodarstw ekologicznych, które mogłyby otrzymać wsparcie z tytułu dopłat do produkcji w łącznej kwocie 12,5-15,0 mln zł. W wyniku zwiększenia powierzchni upraw ekologicznych może nastąpić poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych, dzięki wyeliminowaniu stosowania nawozów syntetycznych i chemicznych oraz pestycydów, a także ograniczenie spływów powierzchniowych. Spodziewanym korzystnym efektem będzie poprawa jakości produktów, wolnych przede wszystkim od pestycydów i ich pozostałości, o zmniejszonej zawartości azotanów(V) oraz potencjalnie toksycznych metali śladowych, a przez to ograniczenie ujemnego oddziaływania produktów rolnych na zdrowie konsumentów.

Celem projektu jest dostarczenie danych środowiskowych i produkcyjnych przydatnych dla propagowania rolnictwa ekologicznego na obszarze Karpat. Celami cząstkowymi są porównania efektów uprawy w systemie ekologicznym i konwencjonalnym: plonowania roślin i elementów struktury plonu; porażenia roślin przez choroby i szkodniki; ilości ksenobiotyków uwalnianych do środowiska (gleba, woda) i ich zawartości w płodach rolnych; możliwość poprawy dostępności składników pokarmowych z gleby; porównanie efektywności ekonomicznej i energetycznej uprawy roślin w obydwóch systemach rolniczych. Projekt wprowadza elementy innowacyjne.
Badania są już rozpoczęte. Doświadczenia polowe są prowadzone w Górskiej Stacji Doświadczalnej, jak również badania laboratoryjne w Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie. Projekt będzie zrealizowany przez 3 lata.

Prośrodowiskowe aspekty rolnictwa ekologicznego mogą być wykorzystane przy efektywnym zarządzaniu zasobami składników pokarmowych w glebie, racjonalnego gospodarowanie na obszarach prawnie chronionych, w tym planu zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000, opracowywaniu strategii rozwoju gmin oraz sporządzaniu planów gospodarki niskoemisyjnej w jednostkach terytorialnych. Te działania wpisują się w realizację prawa krajowego oraz dyrektyw Unii Europejskiej.

Chcielibyśmy podjąć współpracę z placówkami naukowymi zlokalizowanymi na terenie Karpat, w tym z ośrodków zagranicznych w ramach Konwencji Karpackiej.Oczekujemy podjęcie badań przez te ośrodki podobnych do prowadzonych przez nas, uwzględniających aspekty rolniczy, środowiskowy i ekonomiczny w specyficznych warunkach Karpat. Uzyskane wyniki posłużą propagowaniu systemu rolnictwa ekologicznego wśród rolników tego terenu. Mamy deklarację o chęci współpracy z Republik Węgierskiej i Słowackiej.


Poznaj prezentera:

Barbara Wiśniowska – Kielian

Rolnictwo ekologiczne dla prośrodowiskowego i gospodarczego rozwoju Karpat

PODZIEL SIĘ