Funkcja wanadu

Na całym świecie powszechnie występują deficyty wielu pierwiastków w diecie ludzi i paszy zwierząt. Najpoważniejszymi globalnymi problemami są deficyty: żelaza, cynku, selenu i jodu. Biofortyfikacja (wzbogacanie) roślin w te składniki jest najtańszym i najlepszym sposobem introdukcji składników mineralnych do łańcuch pokarmowego.

W skali globalnej, zgodnie z zaleceniami WHO, profilaktyka jodowa w wielu krajach na świecie opiera się na wzbogacaniu soli kuchennej w jod. Jest to skuteczna metoda walki z niedoborem jodu. Jednak jej efektywność bardzo wynika z nadmiernego spożycia NaCl, co niestety jest przyczyną wielu chorób. Dlatego WHO zaleca poszukiwanie alternatywnych metod wzbogacania diety ludzi w jod. Jedną z nich może być biofortyfikacja roślin uprawnych w ten pierwiastek.

Istnieją przesłanki wskazujące, że wanad może poprawiać pobieranie jodu przez rośliny, a tym samym zwiększać skuteczność wzbogacania roślin w ten pierwiastek. Badania wykonane w ramach grantu NCN nr 2017/25/B/NZ9/00312 wykazały, że aplikacja wanadu do pożywki w systemie hydroponicznym powodowała wzrost aktywności enzymu wanadozależnego enzymu jodoperoksydazy w sałacie nawożonej mineralnymi i organicznymi związkami jodu. Wiadomym jest, że enzym ten odpowiada za transport jodu do wnętrza komórek glonów morskich. Dotychczas nie prowadzono badań nad funkcjonowaniem tego enzymu w roślinach lądowych. Do analiz aktywności tego enzymu w sałacie udało się adoptować-zmodyfikować metodykę stosowaną dla glonów morskich. Co ważne dodatek wanadu do pożywki nie miał negatywnego wpływu na plon roślin nawożonych jodem.

Oferta, czyli cel prezentacji

Proponujemy prowadzenie badań oraz kampanii na rzecz wdrożenia do praktyki rolniczej zasad AgroJodoProfilaktyki oraz z AgroSelenoProfilaktyki (I oraz Se regulują razem funkcjonowanie mn.i., tarczycy). Wskazane było by powstanie przepisów prawnych regulujących te procesy – wzorować się można na fińskim programie wzbogacania gleb w selen, który w tym kraju jest prowadzony od początku lat 80-tych XX w.

Propozycję / ofertę badań adresujemy do: organów władzy rządowej i samorządowej, innych uczelni, ośrodków i instytutów badawczych, firm produkujących nawozy oraz do zakładów w branży spożywczej i farmaceutycznej – zwłaszcza tych które zajmują się przetwórstwem surowców owocowo-warzywnych i zielarskich. Ofertę badań kierujemy również do firm produkujących lub przetwarzających naturalne surowce bogate w jod, selen, cynk, żelazo i wanad – przyświeca nam idea ewentualnego ich wykorzystania do nawożenia (biofortyfikowania) roślin.


O Prezentującym

Zakład Żywienia Roślin UR w Krakowie specjalizuje się w badaniach w zakresie biofortyfikacji roślin w jod i selen oraz w biostymulacji roślin. Zajmuje się również mineralnym żywieniem roślin i jego wpływem na jakość plonu. Umożliwiamy prowadzenie badań z wykorzystaniem wysoko rozdzielczego spektrometru typu ICP-OES (model Prodigy Leman Labs, USA – jedyny w Polsce egzemplarz o największej rozdzielczości spektralnej w śród ICP-OES oraz zakresie od 165-1100 nm). Dysponujemy również pierwszym w Polsce przyrządem techniki „Dyskretnej analizy” (firmy SEAL Analytical USA – zakup 2018) służącym do oznaczania zawartości różnych jonów czy też cyjanków. Laboratorium Spektrometrii Mas (skrót LSM) WBiO UR Kraków od listopada 2018 dysponować będzie pierwszym w Polsce spektrometrem typu ICP-MS triple quadropole firmy Thermo, będzie to jednocześnie pierwsze urządzenie klasy ICP-MS QQQ w południowo wschodniej Polsce. Możliwe będzie wykonywanie badań w układzie HPLC-ICP-MS QQQ. LSM będzie dysponować również systemem LC-MS/MS z pułapką jonową (spektrometr cieczowy Sceix 4500 qtrap).

Sylwester Smoleń

Sylwester Smoleń

Dr hab. Sylwester Smoleń jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.

Praca badawcza finansowana przez Narodowe Centrum Nauki, projekt 2017/25/B/NZ9/00312 pt. Molekularne i fizjologiczne mechanizmy wpływu wanadu na pobieranie jodanów i jodosalicylanów przez sałatę oraz jej przeciwnowotworowe działanie testowane na ludzkich liniach komórkowych (UMO-2017/25/B/NZ9/00312).

Autorzy streszczenia: Smoleń Sylwester, Iwona Kowalska, Halka Mariya, Grzanka Marlena, Sady Włodzimierz
Zakład Żywienia Roślin, Instytut Biologii Roślin i Biotechnologii, Wydział Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytet Rolniczy w Krakowie


Zapraszamy do wysłuchania całej prezentacji podczas tegorocznej edycji
Life Science Open Space.
Kiedy?
11.10.2018, godz. 9:00-22:00
Gdzie?
ICE Centrum Kongresowe | ul. Marii Konopnickiej 17 | Kraków

Life Science Open Space 2018