Ból neuropatyczny

Problem jest niezwykle znaczący, tym bardziej, że dotyczy stanu radykalnie zmniejszającego jakość życia osób nim dotkniętych. Istnieją badania naukowe, w których pacjenci cierpiący na ból neuropatyczny oceniają swoją jakość życia jako „gorszą od śmierci”.

Tak niska ocena jakości życia pacjentów związana jest z objawami bólu neuropatycznego, do których należą:

  • piekący, przeszywający ból;
  • uczucie drętwienie i palenia kończyn;
  • uczucie zimna lub gorąca w kończynach;
  • przeczulica skóry (ból pojawiający się na skutek dotyku, podmuchów powietrza, kontaktu z ubraniem, ciepła lub zimna);
  • ból pojawiający się z opóźnieniem i promieniujący poza obszar uszkodzonego nerwu;
  • skrajne reakcje na bodźce bólowe (nadmierna odpowiedź lub jej częściowe/całkowite zniesienie);
  • stały lub napadowy charakter bólu (np. krótkotrwałe, niezwykle silne odczucie odbierane jako „porażenie prądem”;
  • częste, zaburzające sen lub powodujące bezsenność, nasilenie dolegliwości w nocy;
  • częste występowanie objawów towarzyszących (obrzęki, zmiany skórne, wypadanie włosów, brak lub wzmożona potliwość, zaburzenia unaczynienia – blade sine, zimne kończyny).

Mając na uwadze ten bardzo poważny problem kliniczny kilka zespołów badawczych Uniwersytetu Jagiellońskiego intensywnie pracuje nad nowymi cząsteczkami wykazującymi aktywność w obszarze redukcji bólu o podłożu neuropatycznym. Efektem tych prac jest zgłoszenie do Centrum Transferu Technologii CITTRU kilku wynalazków wyróżniających się unikalnymi właściwościami dającymi nadzieję na opracowanie w przyszłości leku na ból neuropatyczny. Część z nich wykazuje również działania w kierunku terapii padaczki, w tym trudnej do leczenia padaczki lekoopornej.

Wynalazki obejmują szereg małych cząsteczek, które zostały przebadane w ramach powszechnie przyjętych testów wykazujących ich potencjalną użyteczność w terapii bólu neuropatycznego. Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania tych związków została wykazana zarówno w badaniach in vitro jak również in vivo. Jest to o tyle istotne, że taki panel badań jest często wymogiem podjęcia przez firmy farmaceutyczne rozmów na temat potencjalnej współpracy przy komercjalizacji projektów lekowych.

Oczywiście należy zauważyć, iż wszystkie te projekty znajdują się obecnie we wczesnej fazie rozwoju i od wejścia na rynek dzieli je ok. 10 lat badań i wiele setek milionów złotych (nie wspominając o bardzo wysokim ryzyku niepowodzeniu projektu). Tę drogę muszą jednak pokonać wszystkie projekty mające na celu opracowanie nowych leków. Dane statystyczne obejmujące takie projekty wskazują na to, że spośród 1000 nowo opracowanych związków chemicznych tylko 1-2 zostaną dopuszczone do obrotu jako nowe leki. Niemniej jednak ból neuropatyczny uważany jest obecnie za jedno ze wskazań medycznych o największym potencjale rynkowym. Wskazuje na to bardzo znacząca liczba chorych, którym nie pomagają żadne dostępne obecnie na rynku terapeutyki (pomimo stosowania szeregu grup leków, w tym opioidów, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków przeciwdrgawkowych i antydepresantów) oraz dynamicznie rosnąca wartość rynku leków stosowanych w tym wskazaniu.

Obecnie Centrum Transferu Technologii poszukuje partnerów biznesowych zainteresowanych współpracą w zakresie dalszego rozwoju i komercjalizacji projektów opracowania nowych leków na ból neuropatyczny.


Autor: Radosław Rudź – radoslaw.rudz@uj.edu.pl

Doktor nauk medycznych w zakresie biologii medycznej. W CTT CITTRU koordynuje pracę wszystkich brokerów innowacji oraz zajmuje się rozwojem i komercjalizacją projektów medycznych.

Artykuł przygotowany w ramach projektu ProBio Małopolska

PODZIEL SIĘ